Хоорондоо 1 сарын зайтай болсон "Барилга-Орон сууц 2009", "Барилга-Хөрөнгө оруулалт 2009" нэртэй хоёр үзэсгэлэнг үзээд өөрт төрсөн бодлоо та бүхэнтэй хуваалцая. Юуны түрүүнд оролцогч болон үзэгчид ихтэй, аль ч талаасаа хэрэгтэй үзэсгэлэнгүүд болсныг хэлэх нь зүйтэй.

   Үзэсгэлэнд барилга угсралт, зураг төсөл, цахилгаан, сантехникийн материалууд, бетон, блок, замын хавтан, будаг, цэцэрлэгжүүлэлт, вакуум цонх, хаалга, шилэн хийц, цахилгаан шат, халаалтын тоног төхөөрөмж, дулаан хадгалах материал, дээврийн цутгамал болон төмөр хийц...г.м олон ажил үйлчилгээ, үйлдвэрлэл, худалдааны нийт 120 гаруй компани оролцсон байна.

   Оролцогчдын дийлэнх нь мэдээж хэрэг барилга угсралтын компаниуд. Тэдний орон сууцыг сонирхсон үзэгчид ч бас дийлэнх нь.

   Эхний үзэсгэлэнд Алтай констракшн, Орчлон констрашн, Макс Өргөө, Эко констракшн зэрэг манайдаа томд орох цөөхөн барилгын компаниудыг эс тооцвол бусад нь энд тэнд ганц нэг барилга барьж байгаа, ихэвчлэн захиалга авч хөрөнгө босгох сонирхолтой жижиг компаниуд байсан бол хоёр дахь үзэсгэлэнд Жигүүр Гранд групп(Шинэ зуун), Гандирс групп (Прага), Их үйлсийн эрэлд ХХК (Баян монгол хороолол), Нийслэл өргөө (Өргөө хотхон), Мон-Тэд ХХК ("Зүүн хүрээ" цогцолбор)  K&T констракшн("Аман хуур" дижитал хороолол) зэрэг томоохон компаниуд  нэмэгдсэн байлаа.

   Баруун 4 замын ойролцоо Гранд Плаза-н хойд талд баригдаж эхэлсэн Ти-Си-Ди ХХК-ийн "Hill Side" орон сууц үйлчилгээний цогцолбор, түүний зүүн талд баригдаж байгаа Max группын "MAX CENTER" худалдаа үйлчилгээ, зочид буудал, орон сууцны цогцолбор, Драмын театрын урд баригдаж байгаа Алтай констракшны "Элит" орон сууц сонирхол татаж байлаа. Мөн Жигүүр Гранд группын "Luxury Zaisan Village" нэртэй 5 одтой зочид буудал, орон сууцны дээд зэрэглэлийн үйлчилгээний иж бүрэн цогцолбор онцгой байлаа.

   Үнэ... Орон сууцны үнийн хувьд баярлахаар зүйл бараг байхгүй гэж хэлэхэд болох байх. Гэхдээ энэ бол зөвхөн миний бодол шүү дээ. Дунджаар 100-200 орчим доллароор хямдарсан ч ханшийн хөөрөгдөл энэ хямдралыг байхгүйтэй адил болгосон болохоор одоохондоо үнэ буусан тухай ярих нь харьцангуй ойлголт юм шиг. Чихэнд хамгийн ойр сонсогдсон нь "Сүмбэр орд" хороолол, бүрэн тавилгатай байраа 600-880 $/м2 гэж байсан. Тавилгын чанарыг сонирхвол загварын байрыг нь очиж үзэж болох юм. Сайн, муу ямар ч "бүрэн тавилгыг" багагүй мөнгөөр авах нь тодорхой тул дажгүй сонсогдсон шүү, бусадтай харьцуулахад.

   Барилгын материал үйлдвэрлэгч 450 орчим компани байдаг гэсэн тоо бий. Энд оролцсон компаниудын бүтээгдэхүүнүүдээс "энэ ч дээ" гэмээр бүтээгдэхүүн бараг байхгүй байсан шүү. Үйлдвэрлэгчдийн яриагаар бол тэдний үйлдвэрлэж буй барилгын материалууд бүгдээрээ дэлхийн хамгийн сүүлийн үеийн дэвшилтэт технологт суурилсан гайхамшигтай, ид шидтэй материалууд болох нь илт. Энэ талаар мэдлэг хомс тул хүний үгэнд итгэхээс аргагүй. Гэвч "Шилэн хийц" компанийн 5-6 давхар наасан, 6 см орчим зузаан, сум нэвтэрдэггүй шилийг шинэ технологи гэвэл би хувьдаа итгэхгүй. Харин "Монгол Базальт"-ын чулуун хөвөн бол өөр хэрэг.

   Нэг анзаарагдсан зүйл бол ихэнх барилгын компаниуд хаалга, цонх, блок, хөнгөн бетон гэх мэт барилгын материал, хийцүүдийг өөрсдөө үйлдвэрлэдэг болжээ. Энэ нь барилгын өөрийн өртгийг багасгахад чухал ач холбогдолтой тул ихэд таалагдсаныг хэлэх нь зөв байх.

   Эдгээр үзэсгэлэнд хамгийн идэвхтэй оролцсон компаниуд бол Орчлон констракшн, Номин констракшны борлуулагчид болох "Тэнхлэг зууч", "Номин зууч" компаниуд юм. Номин констракшн "Өнөр хороолол"-оо энэ 8 сард ашиглалтанд өгч чадахгүй бол яахав гэж бодохоор (барилгын явцыг харахаар ийм бодол төрөөд байгаа юм) шил шилээ дарсан олон бонус дискаунт, хямдрал урамшууллаар бөмбөгдөн, рекламдаж буй Номин зуучынхан хайран. Гэхдээ өнөө үед хугацаандаа ашиглалтанд өгвөл бараг "онигоо" болно биз (мэдээж хугацаандаа барьдаг компаниуд Lux house-аас эхлээд байгаа л даа, даанч цөөхөн)... "Тэнхлэг зууч" компанийн танилцуулгууд өнгө загварын хувьд ялгарч байсныг хэлэх нь зүйтэй. Алтай констракшны солонгос загварын танилцуулга үзэмжтэй болсон ч цөөн тоотой хэвлэсэнийх үү, хүмүүст тараах "сонирхолгүй" байсан нь үнэнийг хэлэхэд "шог" санагдсаныг дурдахгүй өнгөрч чадахгүй нь. Харин "Сүмбэр орд"-ынхон хамгийн урт гэж хэлж болох танилцуулгаа "Сүмбэр орд"  цаасан тортой өгөхдөө цуглуулсан танилцуулгандаа түүртэж явсан олон хүнээс "очков" авсан гэдэгт итгэлтэй байна.

   Ер нь танилцуулга, тараах материал үзэсгэлэнд оролцогчдын хамгийн гол анхаарах зүйл баймаар. Харамсалтай нь ихэнх нь өнгө загвар муутай, зарим нь зүгээр л хувилсан материал тарааж байсан нь бэлтгэл тааруу оролцсоны шинж биз. Эко констракшны "Маршал таун", "Голден парк"  хэмээх хоёр төслийн танилцуулга чанар, өнгө загварын хувьд газар тэнгэр шиг ялгаатай байсан нь уг хоёр төслийн зэрэглэлийг харуулсан нэг төрлийн "маркетинг" бололтой. Гэхдээ нэгий нь нөгөөгөөр нь унагаж болохгүй баймаар, та юу гэж бодож байна?

   Цөөн тооны зураг төслийн компаниуд оролцож өөрсдийн зарим бүтээлийг танилцуулснаас, Монгол шуудан банкны оффисийн барилга (Төв шуудангийн баруун талд баригдах), Элчингийн хороололд баригдах Бодь группын "Embassy tower"-н зураг сонирхол татаж байлаа. Дашрамд хэлэхэд оффисийн барилга танилцуулсан компани ганц байсан нь Алтай констракшн, түүний  "Express tower" байсан юм. "Central tower", "Grand plaza", "Monnis office building" гэх мэт сонирхол татахуйц оффисийн барилгууд олон баригдаж байгаа ч үзэсгэлэнд оролцож, нийтэд танилцуулахаас цааргалсан нь хачирхалтай. Оффисийн барилгын худалдан авагч, түрээслэгчдийг иймэрхүү үзэсгэлэнгээс олж авахгүй гэж бодсон бол алдсан байж магадгүй шүү. Зөвхөн орон сууц сонирхсон хүмүүс үзэсгэлэн үздэг гэвэл өрөөсгөл ойлголт болно... Нөгөөтэйгүүр өөрсдөө хөрөнгөө оруулаад, барилгаа барьж чадаж байгаа болохоор үзэсгэлэнгийн нэр болоод зохион байгуулалт таалагдаагүй байж болох юм.

   Монгол банкнаас доллароор худалдаа хийхийг хориглолоо, хийвэл арга хэмжээ авна шүү маягийн юм зарлаад байсан, барилгын компаниудад л лав үйлчлэхгүй бололтой, бүгдээрээ л хуучнаараа бөөн бөөн доллар ярьцгаасан хүмүүс. Доллароо Монгол банкны, эсвэл өөрсдийн зохиосон төгрөгийн ханшаар тооцно гэхээр болдог юм болов уу.

  Миний мэдэхээр бараг 50 гаран байдаг зуучлалын компаниудаас үзэсгэлэнд цөөхөн оролцсон нь бас л сонин байлаа. Санхүүгийн хямрал тэднийг ч бас хямраасан байхыг үгүйсгэхгүй байх. Тэнхлэг зууч, Актив зууч зэрэг 3-4 компаниас бусад нь ажиглагчаар оролцсон болов уу гэж бодогдоно. "Lux house-3" -н борлуулалтыг Мастер пропертийзийнхэн хийж байгаа ч энд харагдаагүй, харин Lux house-нхан өөрсдөө люкс орон сууцаа биш, хаалга танилцуулж байсныг би ойлгоогүй өнгөрсөн юм.

   Жилд 2 удаа хавар, намар зохиогддог байсан барилгын үзэсгэлэн энэ жил 4 болох бололтой. Удахгүй 5 сарын эхээр МҮХАҮТ-ын шинэ байранд бас нэг үзэсгэлэн болох сурагтай. Дараагийх нь уламжлал ёсоор 8 сард Мишээл ЭКСПО-д болох бизээ.